ZUS & Zorg
Nederland telt 800.000 schildklierpatiënten, maar desondanks is hier weinig over bekend. Bij vrouwen komt een schildklieraandoening zeven keer vaker voor dan bij mannen. Maar een schildklieraandoening is niet 'sexy', dus krijgt het geen aandacht aldus Beryl Göbel van de Schildklierstichting.

Wat is een schildklieraandoening?

De schildklier of thyroïde is een vlindervormige (endocriene) klier gelegen aan de voorzijde van de hals, voor het strottenhoofd, tegen de luchtpijp aan. Hij bestaat uit twee kwabben, opgebouwd uit follikels(blaasjes). Tussen de follikels van de schildklier liggen de parafolliculaire cellen, de zogenaamde C-cellen. De schildklier wordt van bloed voorzien door vier slagaders en is hiermee het meest doorbloede orgaan van het menselijk lichaam. De schildklier produceert schildklier hormonen uit jodium en tyrosine. Het schildklierhormoon stimuleert: de stofwisseling en de groei.

Er zijn verschillende schildklierziektes waarbij de schildklier te traag of juist te snel werkt. In dit artikel bespreken we de traag werkende schildklier.

Traag werkende schildklier

Je schildklier zit aan de voorkant van je hals, onder de adamsappel, en wordt vanuit de hersenen aangestuurd. Het maakt een hormoon aan (schildklierhormoon) dat de stofwisseling in je lichaam stimuleert. Soms maakt de schildklier te weinig van dit hormoon aan. Dit noem je hypothyreoïdie. Je stofwisseling is dan vertraagd.

Klachten

Het aangemaakte schildklierhormoon komt in het bloed en heeft invloed op je hele lichaam. Een tekort hieraan kan dan ook verschillende klachten geven. Je hebt het snel koud, wordt zwaarder, voelt je sloom en je hartslag is trager. Je kunt last hebben van verstopping, vermoeidheid en haaruitval. Je oogleden en gezicht kunnen gezwollen zijn. Je huid is droog, koud en bleek. De schildklier kan opzwellen en je stem kan lager worden.

Soms zijn de klachten echter niet erg duidelijk. Dat de schildklier trager werkt, kan (dan) door bloedonderzoek worden aangetoond.

Oorzaken

De meest voorkomende oorzaken van hypothyreoïdie zijn auto-immuunziekten. Dit zijn ziekten waarbij je antistoffen aanmaakt tegen je eigen lichaam, in dit geval tegen de schildklier. Meestal is de ziekte van Hashimoto de oorzaak. Hierbij stopt de schildklier uiteindelijk geheel met werken.

Een andere auto-immuunziekte is de lymfocytaire thryreoïditis. Deze gaat binnen 1 tot 4 maanden vanzelf over en ontstaat soms na een bevalling.

Andere oorzaken van de traag werkende schildklier kunnen zijn: een operatie aan de schildklier, bestraling van de hals, behandeling met radioactief jodium, en gebruik van bepaalde geneesmiddelen (die lithium of jodium bevatten).

Advies

Als de schildklier te traag werkt, kun je daar zelf helaas weinig aan doen. Waarschijnlijk zal je medicijnen moeten innemen om het tekort aan schildklierhormoon aan te vullen. Zorg daarnaast dat je gezond en gevarieerd eet en regelmatig bewegen kan helpen om je wat fitter te voelen.

De medicijnen

Bij de ziekte van Hashimoto zal je je hele leven medicijnen (kunstmatig schildklierhormoon) moeten gebruiken. Pas na een aantal weken merk je dat de medicijnen helpen. Het kan een paar maanden duren totdat de hoeveelheid schildklierhormoon in je bloed normaal is. Meestal verdwijnen je klachten helemaal.

Je begint met een lage dosis schildklierhormoon. Deze wordt een aantal keren elke twee weken verhoogd. Zes weken na de laatste dosisverandering wordt je bloed gecontroleerd. Zo nodig wordt de dosis aangepast en volgt na zes weken weer bloedonderzoek, tot de hormoonwaarden normaal zijn en je geen klachten meer hebt. Het zoeken naar de geschikte dosis kan wel even duren omdat dit per persoon verschilt. Daarna wordt je bloed gedurende een jaar iedere drie maanden gecontroleerd. Uiteindelijk is jaarlijkse controle voldoende (gedurende je hele leven).

Meer weten?

Wil je meer weten over schildklierziektes? Praat erover via het forum!

Gerelateerde onderwerpen